Truyện vừa
ÊMIN DOLA
HG: Câu chuyện quy hoạch và tương lai của HN đang trở thành mối quan tâm của rất rất nhiều người. Có thể cái nóng của mùa hè, giá cả sinh hoạt đắt đỏ, nguy cơ lại sắp tăng giá điện, rồi còn công việc hàng ngày, và các sự kiện xã hội lớn nhỏ khác lúc nào cũng đầy ắp, thu hút sự quan tâm của dân tình, nhưng rồi "nó" vẫn bảng lảng đâu đó, trở đi trở lại day dứt.
Mình được chia sẻ một bài tản mạn dưới đây. Nội dung đối với mình không phải hoàn toàn thuyết phục. Có những "vùng xám", nhưng vượt qua đơn thuần cảm xúc, bài viết có những thông tin cùng sự phân tích đáng suy ngẫm
Có một cái này thì mình muốn sửa ngay từ đầu: Cụm từ "giới tinh hoa" nên để vào trong ngoặc kép, mới đúng và ... mới đủ chua xót.
HG: Nhớ ngày trước HG đọc truyện và xem phim "Cuốn theo chiều gió", là gần như từ đó mới bắt đầu có nhu cầu chủ động tìm hiểu về xứ sở bên kia bờ Thái Bình Dương. Who, How, Why, ...
Liên quan đến chính sử, mình thích đọc những tài liệu nghiêm cẩn, có căn cứ đáng tin cậy, tiết chế những từ ngữ biểu cảm, càng ít thiên kiến càng tốt.
Tìm thấy mấy bài luận rất ưng mà chỉ đọc được tại chỗ, không mang về được. Wikipedia đôi khi không có chất lượng cao vì đó là bách khoa toàn thư mở, vậy nhưng đọc về đề tài này thấy hướng tiếp cận đa chiều, nhất là đối chiếu với một vài nguồn thấy có vẻ ổn - ít ra trong tầm nhận thức được của mình, lại còn mang về được.
Mình lưu một số nội dung mình quan tâm vào đây, thỉnh thoảng đọc lại. Trong này lược bỏ những chỗ xanh đỏ ghi chú để xem diễn giải thêm hoặc dẫn nguồn.
-------------------------------------------------------
Nội chiến Hoa Kỳ (tiếng Anh: American Civil War, 12 tháng 4 năm 1861 – 9 tháng 5 năm 1865, còn được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau), là một cuộc nội chiến diễn ra ở Hoa Kỳ giữa Liên bang miền Bắc với Liên minh miền Nam. Sau khi Abraham Lincoln đắc cử trong cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ năm 1860, 11 tiểu bang theo chế độ nô lệ ở miền Nam Hoa Kỳ đã tuyên bố ly khai khỏi Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và lập ra Liên minh miền Nam (Confederate States); 25 tiểu bang còn lại ủng hộ chính phủ Liên bang miền Bắc (Union). Cuộc phân tranh Nam-Bắc – chủ yếu diễn ra tại các tiểu bang phía Nam – kéo dài 4 năm và chấm dứt khi quân miền Nam đầu hàng năm 1865 và chế độ nô lệ bị đặt ra ngoài vòng pháp luật trên toàn lãnh thổ Hoa Kỳ. Trong những vấn đề là nguyên nhân gây nên cuộc chiến, một số đã được giải quyết trong Thời kỳ Tái thiết sau đó, và một số khác vẫn còn tiếp tục tồn tại.
Nguyên nhân (1)
 |
| Chân dung nhà thơ Hữu Loan 1916- 2010. Hoạ sĩ Đinh Quang Tỉnh |
Hữu Loan
(Tự thuật của nhà thơ Hữu Loan)
René Goscinny (truyện) và Jacque Sempé (tranh)
HG: Thực ra Đấng sáng tạo có mong muốn thế giới đi vào hỗn loạn như hiện tại không? Có gì đó giống như con người tạo ra rồi sẽ không kiểm soát được AI vậy. Và nếu Đấng sáng tạo cảm thấy bắt đầu mất kiểm soát, liệu Ngài sẽ "xoá" tất cả "Game" và lập lại từ đầu?
Người lớn với nhau luôn nghiêm trọng, không như trẻ con.
HG: Đi chơi Tết năm Bính Ngọ, vào cả triển lãm Mỹ thuật, đương nhiên thấy tranh (có) ngựa, tượng ngựa, phù điêu ngựa ... khắp nơi. Nhưng đa số chỗ nào hình tượng con ngựa kiểu dáng phóng khoáng như Từ Bi Hồng từng vẽ, mình mới thấy đẹp. Kiểu cách khác có lẽ cũng có lúc làm mình dừng mắt đấy, nhưng thường ít ấn tượng hơn. Tự phê rằng mình đầy định kiến thế là không tốt. Liên tưởng thấy cũng như hình tượng Tôn Ngộ Không - phải của phim 1986 Lục Tiểu Linh Đồng đóng mới thấy vừa ý. Là do mình chưa có đủ trình độ nên đa phần chỉ nhìn thấy cái đẹp đã có danh chăng. Họa sĩ thực sự người ta sáng tác tự do, không vì thị hiếu hoặc định kiến của người xem.
Tìm tìm kiếm kiếm một bài về tranh ngựa của Từ Bi Hồng, kiếm được bài báo xuân nói trúng "nỗi lòng" mình. Đóng dấu ngày tháng lên câu chuyện ở thời điểm này xem sau này mình đọc lại có còn suy nghĩ vậy không, và tìm thêm những bức tranh ngựa đẹp của ông hoạ sĩ TBH. Ngày Tết cuối, làm việc thôi cho kịp "deadline", và cho quên đi rằng 360 ngày nữa mới lại đến Tết.
Truyện ngắn
Nguyễn Công Hoan
HG: Trích báo việtnamnet:
https://vietnamnet.vn/tam-dung-ap-dung-nghi-dinh-so-46-ve-an-toan-thuc-pham-den-het-ngay-15-4-2488177.html : "Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 09/2026 về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định số 46/2026 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66.13/2026 quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm. Cụ thể, Chính phủ quyết nghị tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định số 46/2026 và Nghị quyết số 66.13/2026 của Chính phủ cho đến hết ngày 15/4; các văn bản này sẽ tiếp tục có hiệu lực từ ngày 16/4.".
Bài báo có đoạn cuối "Trước đó, ngày 3/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký công điện về việc tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, trong đó yêu cầu ban hành ngay các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định số 46 về kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu; khẩn trương giải tỏa tình trạng ách tắc tại một số cửa khẩu, bảo đảm thông quan kịp thời thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1 chiều 4/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu khẩn trương xây dựng và ban hành ngay Nghị quyết của Chính phủ để tháo gỡ các vướng mắc hiện nay liên quan đến Nghị định số 46/2026, dứt khoát không để kéo dài tình trạng này.
Đồng thời, Thủ tướng một lần nữa nhắc nhở các bộ ngành, cơ quan cần hết sức lưu ý yêu cầu điều hành không giật cục, khi ban hành các văn bản quy phạm pháp luật cần quy định điều khoản chuyển tiếp cụ thể."
Ôi, tuyệt vời!!! "yêu cầu khẩn trương..." , "tập trung tháo gỡ... ", "dứt khoát không để...". Giờ thấy tt phải lao tâm khổ tứ vào cuộc quyết liệt để cứu vãn thế này, nghĩ thật là ơn tt không kể đâu cho hết! Cứ như báo viết thì chắc sắp tới sẽ có thêm mấy bài hát "Thưa ..." ra đời. Một tẹo băn khoăn là cơ sự từ đâu mà có, nhưng cũng chỉ thoảng qua tí thôi! Tài thế!!! (Ý mình nói người tài ở đây là nhà văn Nguyễn Công Hoan ấy!)
HG: Nhắc đến Van Gogh, mình lại nhớ đến một đoạn trong một bài viết, tác giả Nguyễn Đình Đăng từng trích dẫn: “Thế giới luôn sẵn sàng mở rộng vòng tay để đón nhận tài năng, nhưng, rất nhiều khi, thế giới không biết phải làm gì với thiên tài” (The world is always ready to receive talent with open arms. Very often it does not know what to do with genius) (Nhà văn Jonathan Swift (1667 – 1745), tác giả “Gulliver du ký”).
(Sưu tầm)
 |
| "Đêm đầy sao" (Starry Night) |
Bầu trời trong "Đêm đầy sao" vốn không phải màu xanh sẫm này? Những bông hoa hướng dương lộng lẫy đang dần "héo úa" thành màu nâu bùn? Đằng sau những kiệt tác trị giá hàng trăm triệu USD của Vincent van Gogh là một cuộc khủng hoảng hóa học âm thầm, khiến chúng ta có thể đang chiêm ngưỡng những phiên bản hoàn toàn khác so với những gì danh họa đã vẽ.
HG: Có những giá trị không cần cố tạo ra. Nó luôn hiện hữu, thậm chí chờ đón mình, chỉ là mình có nhận thấy hay không. Nhận ra bất cứ lúc nào cũng không là muộn.
Không hiểu sao mình thường cảm thấy dường như luôn được những ai đó từ không gian sâu thẳm và bao la kia âm thầm dõi theo mình, yêu thương, độ lượng, chỉ lối, nâng đỡ, bảo vệ. Một cảm giác dịu dàng và vô cùng trìu mến. Con vô cùng cảm ơn Người!
Trở lại thăm những áng văn đẹp đẽ. Những ngày cuối cùng của năm đang lướt đi chẳng cất lời giã biệt, không vội vàng nhưng cũng không làm sao níu kéo lại được. Hãy cho phép mình sống chậm hơn bất cứ lúc nào, hãy tìm đến những thứ ấm áp, để "mùa đông về trên má/ nhưng hè nằm trong tim".
Trần Huỳnh Duy Thức
HG: Những người có tri thức, đầy trí tuệ và có lương tri như thế này thì lại không ở vị trí dẫn đường. Vì thế mà cả xã hội đang lên đồng thật sự, khắp nơi còn dấy lên phong trào "phát triển năng lực số cho học sinh phổ thông", yêu cầu GV đi dự các chương trình tập huấn để từng bộ môn thêm các hoạt động phục vụ mục tiêu này vào giờ dạy của mình. Họ có hiểu hết việc họ đang làm không?! Thậm chí không chỉ cho rằng họ không biết DẠY HỌC là gì, HG còn đồ rằng họ cũng không biết HỌC là gì nốt.
Tôi vẫn nhớ như in cái ngày đầu những năm cuối 1990s, khi nghe thấy âm thanh “rè rè” đặc trưng của chiếc modem đang kết nối Internet. Âm thanh ấy với thế hệ chúng tôi là biểu tượng của hy vọng và nỗ lực. Để tìm được một mẩu thông tin, chúng tôi phải học cách gõ những dòng lệnh, phải kiên nhẫn chờ đợi, phải tự tay lật qua hàng chục trang “rác” để tìm được một “viên ngọc” tri thức. Quá trình đó tuy mệt, nhưng rèn cho chúng tôi lòng kiên nhẫn, óc phân định và thói quen tự học. Tri thức khi được chắt lọc từ gian khó thì sẽ thấm sâu vào máu.
Thơ
Nguyễn Phan Hách
HG: Hà Nội đang những ngày thu muộn, đẹp và se buồn. Nhớ một người bạn thời tuổi 15 vừa rời đi mãi mãi...
HG: Vì một lí do rất chi là ... "giời ơi", mình mở lại kịch bản Hamlet, nhân thể tìm đọc những ý kiến trên các trang mạng xung quanh tác phẩm.
Có lẽ dưới đây là một bài giới thiệu sách. Nguồn: https://spiderum.com/bai-dang/Hamlet-tan-bi-kich-dau-tay-cua-Shakespeare-zbo
Mình bỏ ý định dẫn một đường link đọc, vì các sách tìm thấy toàn là kiểu đã viết lại thành truyện vừa, không phải dạng kịch bản sân khấu như cuốn mình có.
HG: Mình xem phim "Mưa Đỏ" rồi, sau đó đọc qua truyện cốt để xem đoạn này hay đoạn nọ là từ tác phẩm hay do đạo diễn là nhiều. Mình đọc nhảy cóc trong độ nửa giờ vì văn chương quá chán, nó chỉ là một kịch bản để tuyên truyền "chính nghĩa cách mạng" thì đúng hơn là một tiểu thuyết, nếu xét không phải chỉ ở tiêu chí độ dài ngắn của truyện...
Ngoài đời cứ 100 người quen chắc số mình chia sẻ được về những vấn đề này không đếm trên một bàn tay... Nếu bằng lòng với việc bộ phim giúp nhiều đối tượng dân chúng có cảm xúc tầm điểm 8, 9 và tầm hiểu biết lịch sử thăng hạng từ số 0 lên số 5 thì cũng được (có hơn không). Nhưng nếu phải trừ điểm đi vì bộ phim cung cấp những hiểu biết sai lầm mà rất khó lại có dịp để bù đắp cho quảng đại quần chúng, thì còn được mấy điểm???
Bài dưới đây là góc độ của người cựu binh trên chiến trường, chưa bàn đến hội đàm Paris.
(Đăng trên Tạp chí Một thế giới 6/9/2025)
Từ những ngày đầu tiên của 81 ngày đêm bảo vệ thị xã Quảng Trị cho đến khoảng 10.9.1972, các trận đánh ác liệt giằng co chỉ diễn ra ở các làng xã xung quanh ấy, chưa bao giờ trong lòng thành cổ!
Azit Nexin
 |
| Nhà thơ Xuân Quỳnh và nhà văn Azit Nexin - Ảnh: tienphong.vn Cuộc gặp gỡ các nhà văn Á Phi ở Việt Nam, tháng 10-1982 |
 |
| Nhà nghiên cứu văn hóa, GS Nguyễn Khắc Mai |
Bấy giờ tôi còn nhỏ, chỉ là cậu nhóc 12 tuổi ở Huế. Tôi được Chính phủ Trần Trọng Kim tổ chức ân khoa cho phép học sinh lớp Nhì nhị được thi lấy bằng Tiểu học, rồi tôi thi đỗ vào trường Trung học Khải Định. Đó chỉ là niềm vui nhỏ nhoi trong số phận một cá nhân. Còn một cuộc đảo lộn lớn lao, làm thay đổi số phận cả một dân tộc cũng đã đang xảy ra.
Nguyễn Đình Đăng
HG: Mình rất chú ý bản nhạc trong các video nhà báo Thuỵ Khuê phỏng vấn GS Hoàng Xuân Hãn (đăng ít ngày trước) - Bản nhạc mình chỉ quen mà không biết, cất lên khoảnh khắc mở đầu mỗi video làm mình xao xuyến, rồi cứ trở đi trở lại mãi trong tâm tưởng. Nay dành một bài đăng sưu tầm được về bản nhạc bất hủ thì may ra mới yên lòng.
