Hoàng tử bé - chương X, XI

Antoine de Saint Exupéry

 HG: Chương trình TV vào cùng một giờ, cứ hễ mở là suốt gần cả giờ đồng hồ phải xem một ông vua với bất kể ai cũng thích tỏ quyền uy, đồng thời gặp một người hợm hĩnh - hai trong một. Ông vua thì cũng già nua chuyên quyền độc đoán, nhưng không đủ thông thái, thậm chí không "biết mình biết ta" bằng ông vua trên hành tinh đầu tiên mà Hoàng tử bé  gặp - duy trì quyền lực tưởng tượng với cả vũ trụ bằng cách ban ra những mệnh lệnh hợp lý với phương châm lại rất đời là  "quyền lực trước tiên dựa vào lẽ phải"; khác một điểm nữa, ông vua trên TV này được nhiều thần dân tung hô (dù tự nguyện hay bị bắt buộc phải tung hô, cũng gọi là tung hô cả - nhiều vô kể). Nhưng còn con người hợm hĩnh trong ông ấy thì cũng hợm hĩnh đến đáng thương, dường như không có giới hạn nào, có lẽ cũng tại bởi được nhiều người - hâm mộ (hoặc vì sợ hãi mà bày tỏ sự hâm mộ) ông ta. Nếu không thì những hình ảnh với các câu chuyện đơn điệu, phi lý, sáo rỗng và tẻ nhạt đến thế sao có thể chiếm sóng nhiều như vậy?!

Âu có lẽ ra như này cũng là do số phận, nghiệp quả của một vương quốc...

Ngán ghê! Chuyển kênh có giống như bỏ ra đi không nhỉ, như Hoàng tử bé vậy? 

X

Cậu thấy mình đã tới vùng cửa các tiểu hành tinh 325, 326, 327, 328, 329 và 330. Vì thế cậu bắt đầu viếng thăm những nơi này để tìm kiếm một công việc cũng như để mở mang đầu óc.

Thơ thẩn một đêm rằm

HG: Đêm rằm tháng Bảy mưa sụt mưa sùi, thành phố vàng hiu hắt. Nhìn ra bên này bầu trời mịt mù, bên kia mấy cái toà cao tầng chưa hoàn thiện đứng lừng lững che mất một bên Hồ Tây, trông ảm đạm ma quái. Chả thể nào thấy trăng đâu. Mai nhé, mai... 

Trăng mười sáu (Ảnh ST)

Piano Concerto No 2 in F minor, Op 21. Arthur Rubinstein

Có những phút ngã lòng

Tôi vịn câu thơ mà đứng dậy

(Phùng Quán) 

"Piano Concerto No.2 in F minor, Op.21 của Chopin mang một nét nữ tính và tinh tế. Tác phẩm khơi gợi cảm giác về một dòng tâm sự sâu lắng, đôi lúc bộc phát với những cao trào kỹ thuật, khắc họa thanh âm rực rỡ đầy sinh khí tuổi trẻ với chất thơ thuần khiết. Được đánh số thứ tự 2, nhưng bản concerto Fa thứ chính là bản đầu tay của Chopin viết cho piano ở thể loại này. Dù kỹ thuật điêu luyện là nền tảng của tác phẩm, nhưng điều chạm đến người nghe chính là chất thơ và cảm giác gần gũi đến lạ lùng."  

(ST) 

Một góc nhìn về Gen-Z

HG: Mình đọc được một bài viết khá hay. Với những phân tích trung dung, từ tốn, bài này cung cấp thêm kiến thức cho mình. Dẫn đây để lúc nào mở ra đọc lại. 

Hiểu hơn, vui hơn, yêu nhiều hơn, và hy vọng hơn vào thế hệ này, thế hệ sau đó nữa...Thực ra lúc gõ câu này nghĩ cũng hơi ngượng, vì mình ở trong thế hệ người lớn đang để lại cho các bạn ấy nhiều gánh nặng, đã thế lại còn chỉ muốn an phận, nói phũ thì là kiểu ... hèn hèn. Cho nên mình chẳng vô can đâu! :((

Trích ra dưới đây một vài đoạn:

(...)

Nói đơn giản, Gen Z là nhóm sinh ra sau Millennials và trước thế hệ Alpha. Các nghiên cứu phổ biến thường tính mốc từ năm 1995 đến 2010. Riêng Pew Research, một tổ chức nghiên cứu khá uy tín, lại chọn khung hẹp hơn, từ 1997 đến 2012. Con số chênh nhau chút ít, nhưng tựu chung vẫn là cùng một nhóm người.

Điều đặc biệt của Gen Z nằm ở chỗ, đây là thế hệ đầu tiên lớn lên hoàn toàn trong thế giới Internet. Không phải kiểu "biết dùng Internet", mà là sinh ra đã có nó rồi. Điện thoại thông minh, mạng xã hội, wifi tốc độ cao, tất cả đã có sẵn từ khi họ còn bé xíu. Millennials thì khác, họ còn nhớ thời chưa có smartphone. Gen Z thì không.

Xem phim: Truyện Tử Tế

 HG: Vừa xem lại phim này với vẫn thật nhiều xúc cảm - dù có lẽ là lần xem thứ ba từ khi biết bộ phim thì phải.  HG nghĩ cần dẫn ra sự công nhận của nhà nước về tác phẩm:

 "Ngày 6 tháng 10 năm 2022, Trần Văn Thủy đã đoạt giải thưởng Lớn Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 15 nhờ các tác phẩm tài liệu của ông về Hà Nội, mà tiêu biểu là Chuyện tử tế và Hà Nội trong mắt ai. Cùng năm này, hai cuốn phim lưu trữ tại Viện phim Việt Nam đã được phát sóng trên kênh Truyền hình Quốc hội đúng dịp kỷ niệm 68 năm ngày Tiếp quản Thủ đô, mở đầu cho chương trình chiếu phim giữa Truyền hình Quốc hội và Viện phim Việt Nam. Chuyện tử tế cùng với những tác phẩm khác của Trần Văn Thủy từng nằm trong hồ sơ xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật cho đạo diễn ở lĩnh vực điện ảnh. Tuy vậy, việc không tác phẩm nào được chấp thuận trong đợt xét duyệt năm 2021 đã tạo ra nhiều ý kiến trái chiều từ dư luận.

Phim đã truyền cảm hứng cho sự ra đời của chương trình Việc tử tế, do Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất từ năm 2014. Năm 2019, nhóm các nhà báo Xuân Tùng, Uyên Phương, Lê Thanh Giang đã đăng trên báo Tiền phong loạt bài "Chuyện tử tế", chuyên phản ánh những tấm gương người tốt trả lại của rơi, lấy cảm hứng từ phim tài liệu của Trần Văn Thủy. Loạt báo này đoạt giải Nhất "Giải thưởng báo chí toàn quốc về công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi" vào cùng năm.^{" (Trích  Wikipedia: Chuyện tử tế)}

^{Bản phim dưới đây khá nét về hình ảnh, và có thêm phụ đề tiếng Anh:}

The Winner Takes It All (Abba)

HG: Mấy ngày nay thấy có đoạn clip người ta lồng ghép bản hoà âm nhạc không lời của bài hát này. Không khí hoài niệm thật là đẹp đẽ. Phần nhạc thực sự tuyệt vời, buồn mênh mang niềm dấu yêu. 

Tìm lại gốc gác sáng tác bài hát của ABBA và nghe ban nhạc thể hiện:

Bức ảnh đặc biệt

HG: World Cup 2026 là  World Cup đầu tiên Lamine  Yamal được tham dự và khả năng cũng là  World Cup cuối cùng của Lionel  Messi. Mình để cái ảnh ngộ nghĩnh này ở đây, trước trận chung kết vào rạng sáng 20/7/2026. 

Định mệnh! <3  :))

PS: Em bé biểu cảm yêu quá thể, và Yamal của hiện tại vẫn giữ nhiều nét lúc mới chào đời.

Ôn lại một câu chuyện cũ

HG: Trong thời điểm đầy ắp sự kiện xáo động đời sống văn hoá văn nghệ, mình đăng bài này để đánh dấu lại, và gửi gắm tấm lòng mong muốn rằng những sai lầm lớn loại đó không lặp đi lặp lại. Khẳng định "sai lầm lớn" là chính xác, bởi vì người ta đã sửa sai rồi,"sửa" gián tiếp bằng cách phục hồi chế độ tiền lương hoặc truy tặng những giải thưởng cao quý cho  các "đối tượng".

Bài trên FB Thái Hạo, HG đã xin phép chủ nhân và được phép mang về "nhà". HG chọn một đề tài đồ sộ nén trong một bài viết ngắn mà ở đó, tác giả chỉ tóm tắt các sự kiện với các mốc thời gian.

Ôi, thương giọt đàn bầu ...

Xavi nói về Messi

 

Một khoảnh khắc trên sân vận động Arrowhead, Kansas City, ngày 17/6/2026.

"Tôi tin rằng, chúng ta sẽ không bao giờ được thấy lại một cầu thủ nào như thế nữa." (Xavi Hernández (*)) 

Một kì thi, một bước tiến

 Bùi Mạnh Hùng

HG: Một bài trả lời phỏng vấn thỏa đáng, thấu tình đạt lý, không né tránh của một người có trách nhiệm - về đề thi THPT môn Ngữ văn 2026 -  đã lan toả trên FB. Bài của PGS, TS Bùi Mạnh Hùng, tại đây: Hung Bui . Mình mang về "cất", sau này lúc nào đó sẽ còn đọc lại, đỡ phải tìm.

Nói thêm chút cảm nghĩ riêng của mình vào đây (vì thầy Bùi Mạnh Hùng là tổng chủ biên SGK môn Ngữ văn,  bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" (KNTT với CS)): Chương trình 2018 hiệu quả hơn nhiều so với các chương trình cũ; bộ sách "KNTT với CS"  môn Ngữ văn (và đa số môn khác) cũng nhận được nhiều đánh giá tích cực. Tuy nhiên một số tờ báo cách đây khoảng đâu 1 hay 2 tháng (mình không nhớ lắm) có đưa một thông tin chính thức là: bài đọc trích dẫn cùng phần giới thiệu tác giả và tác phẩm dành cho tiểu thuyết "Nỗi buồn chiến tranh" của nhà văn Bảo Ninh - từ năm học 2026- 2027 - sẽ bị đưa khỏi sách giáo khoa Ngữ văn lớp 12 tập  I bộ "KNTT với CS", thay vào đó là tiểu thuyết "Mùa lá rụng trong vườn". Đọc cả hai tác phẩm từ lâu, theo  mình tổng hợp từ trải nghiệm cá nhân khi đọc và từ sự học hỏi thêm từ đó tới nay, tiểu thuyết của nhà văn Ma Văn Kháng cũng có giá trị của nó trong dòng chảy văn học Việt Nam, nhưng sự thay thế này vẫn là quá đáng tiếc. Hai bước tụt lùi của chương trình GDPT 2018: Bước lùi một là bài ca "đồng phục" đã thắng: các nhà trường trên khắp cả nước sẽ lại quay về việc thống nhất dùng chung một bộ sách, và điều trên là bước hai ... Còn những tụt lùi nào nữa thì ngay lúc này mình chưa biết.

Hiểu cho những người biên soạn sách trong thời này: Người quyết  không là người giỏi và người giỏi không là người quyết. 

Về tiểu thuyết Trường hận ca

HG đăng bài về tiểu thuyết Trường Hận ca dựa trên một bài tóm tắt của ChatGPT (HG chỉ đổi cách dùng từ và đổi cấu trúc một đôi chỗ cho thuận hơn một chút). Có lẽ do vấn đề bản quyền nên HG không tìm thấy để trích đăng lại chương I dù rất muốn.

Nếu phải chọn một cuốn tiểu thuyết để hiểu Thượng Hải của thế kỷ XX, nhiều người sẽ nghĩ đến Trường hận ca của Vương An Ức (1). Đọc hết cuốn sách, người ta nhận ra nhân vật chính thực sự không phải là cô gái Vương Kỳ Dao mà chính là thành phố Thượng Hải.

TẤN CÔNG VÀO CỐI XAY (*)

 Truyện vừa

ÊMIN DOLA

I​

Cái cối xay của lão Mecliê, vào buổi tối mùa hạ đẹp đẽ này thật tưng bừng. Trong sân, người ta kê ba cái bàn xếp liền nhau, và chúng đang đợi khách khứa. Cả vùng đều biết rằng hôm nay người ta làm lễ đính hôn cho cô con gái nhà Mecliê là Phơrăngxoadơ, với Đôminich - một anh chàng mà họ cho là lười nhác, nhưng các chị em trong vòng ba dặm mắt lại cứ rực lên khi nhìn anh ta, bởi anh ta rất có mã.

HÀ NỘI SẼ CHỈ CÒN DÀNH CHO GIỚI TINH HOA

 HG: Câu chuyện quy hoạch và tương lai của HN đang trở thành mối quan tâm của rất rất nhiều người. Có thể cái nóng của mùa hè, giá cả sinh hoạt đắt đỏ, nguy cơ lại sắp tăng giá điện, rồi  còn công việc hàng ngày, và các sự kiện xã hội lớn nhỏ khác lúc nào cũng đầy ắp, thu hút sự quan tâm của dân tình, nhưng rồi "nó" vẫn bảng lảng đâu đó, trở đi trở lại day dứt. 

Mình được chia sẻ một bài tản mạn dưới đây. Nội dung đối với mình không phải hoàn toàn thuyết phục. Có những "vùng xám", nhưng vượt qua đơn thuần cảm xúc, bài viết có những thông tin cùng sự phân tích đáng suy ngẫm

Có một cái này thì mình muốn sửa ngay từ đầu: Cụm từ "giới tinh hoa" nên để vào trong ngoặc kép, mới đúng và ... mới đủ chua xót.

Lincoln và cuộc nội chiến Nam - Bắc Mỹ

HG: Nhớ ngày trước HG đọc truyện và xem phim "Cuốn theo chiều gió", là gần như từ đó mới bắt đầu có nhu cầu chủ động tìm hiểu về xứ sở bên kia bờ Thái Bình Dương. Who, How, Why, ...

Liên quan đến chính sử, mình thích đọc những tài liệu nghiêm cẩn, có căn cứ đáng tin cậy, tiết chế những từ ngữ biểu cảm, càng ít thiên kiến càng tốt. 

Tìm thấy mấy bài luận rất ưng mà chỉ đọc được tại chỗ, không mang về được.  Wikipedia đôi khi không có chất lượng cao vì đó là bách khoa toàn thư mở, vậy nhưng đọc về đề tài này thấy hướng tiếp cận đa chiều, nhất là đối chiếu với một vài nguồn thấy có vẻ ổn - ít ra  trong tầm nhận thức được của mình, lại còn mang về được. 

Mình lưu một số nội dung mình quan tâm vào đây, thỉnh thoảng đọc lại. Trong này lược bỏ những chỗ xanh đỏ ghi chú để xem diễn giải thêm hoặc dẫn nguồn.

-------------------------------------------------------

Nội chiến Hoa Kỳ (tiếng Anh: American Civil War, 12 tháng 4 năm 1861 – 9 tháng 5 năm 1865, còn được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau), là một cuộc nội chiến diễn ra ở Hoa Kỳ giữa Liên bang miền Bắc với Liên minh miền Nam. Sau khi Abraham Lincoln đắc cử trong cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ năm 1860, 11 tiểu bang theo chế độ nô lệ ở miền Nam Hoa Kỳ đã tuyên bố ly khai khỏi Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và lập ra Liên minh miền Nam (Confederate States); 25 tiểu bang còn lại ủng hộ chính phủ Liên bang miền Bắc (Union). Cuộc phân tranh Nam-Bắc – chủ yếu diễn ra tại các tiểu bang phía Nam – kéo dài 4 năm và chấm dứt khi quân miền Nam đầu hàng năm 1865 và chế độ nô lệ bị đặt ra ngoài vòng pháp luật trên toàn lãnh thổ Hoa Kỳ. Trong những vấn đề là nguyên nhân gây nên cuộc chiến, một số đã được giải quyết trong Thời kỳ Tái thiết sau đó, và một số khác vẫn còn tiếp tục tồn tại.

Nguyên nhân (1)

Màu tím hoa sim

Chân dung nhà thơ Hữu Loan 1916- 2010.
Hoạ sĩ Đinh Quang Tỉnh

 Hữu Loan

(Tự thuật của nhà thơ Hữu Loan)

Những Kẻ Bất Bại

René Goscinny  (truyện) và Jacque Sempé (tranh)

HG: Thực ra Đấng sáng tạo có mong muốn thế giới đi vào hỗn loạn như hiện tại không? Có gì đó giống như con người tạo ra rồi sẽ không kiểm soát được AI vậy. Và nếu Đấng sáng tạo cảm thấy bắt đầu mất kiểm soát, liệu Ngài sẽ "xoá"  tất cả "Game" và lập lại từ đầu? 

Người lớn với nhau luôn nghiêm trọng, không như trẻ con. 

Tranh ngựa của Từ Bi Hồng

 HG: Đi chơi Tết năm Bính Ngọ, vào cả triển lãm Mỹ thuật, đương nhiên thấy tranh (có) ngựa, tượng ngựa, phù điêu ngựa ... khắp nơi. Nhưng đa số chỗ nào hình tượng con ngựa kiểu dáng phóng khoáng như Từ Bi Hồng từng vẽ, mình mới thấy đẹp. Kiểu cách khác có  lẽ cũng có lúc làm mình dừng mắt đấy, nhưng thường ít ấn tượng hơn. Tự phê rằng mình đầy định kiến thế là không tốt. Liên tưởng thấy cũng như hình tượng Tôn Ngộ Không -  phải của phim 1986 Lục Tiểu Linh Đồng  đóng mới thấy vừa ý. Là do mình chưa có đủ trình độ nên đa phần chỉ nhìn thấy cái đẹp đã có danh chăng. Họa sĩ thực sự người ta sáng tác tự do, không vì thị hiếu  hoặc định kiến của người xem.

Tìm tìm kiếm kiếm một bài về tranh ngựa của Từ Bi Hồng, kiếm được bài báo xuân nói trúng "nỗi lòng" mình. Đóng dấu ngày tháng lên câu chuyện ở thời điểm này xem sau này mình đọc lại có còn suy nghĩ vậy không, và tìm thêm những bức tranh ngựa đẹp của ông hoạ sĩ TBH. Ngày Tết cuối, làm việc thôi cho kịp "deadline", và cho quên đi rằng 360 ngày nữa mới lại đến Tết.

Cấm chợ

 Truyện ngắn

Nguyễn Công Hoan

HG: Trích báo việtnamnet: 

https://vietnamnet.vn/tam-dung-ap-dung-nghi-dinh-so-46-ve-an-toan-thuc-pham-den-het-ngay-15-4-2488177.html :  "Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 09/2026 về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định số 46/2026 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66.13/2026 quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm. Cụ thể, Chính phủ quyết nghị tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định số 46/2026 và Nghị quyết số 66.13/2026 của Chính phủ cho đến hết ngày 15/4; các văn bản này sẽ tiếp tục có hiệu lực từ ngày 16/4.".

 Bài báo có đoạn cuối "Trước đó, ngày 3/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký công điện về việc tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, trong đó yêu cầu ban hành ngay các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định số 46 về kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu; khẩn trương giải tỏa tình trạng ách tắc tại một số cửa khẩu, bảo đảm thông quan kịp thời thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1 chiều 4/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu khẩn trương xây dựng và ban hành ngay Nghị quyết của Chính phủ để tháo gỡ các vướng mắc hiện nay liên quan đến Nghị định số 46/2026, dứt khoát không để kéo dài tình trạng này.

Đồng thời, Thủ tướng một lần nữa nhắc nhở các bộ ngành, cơ quan cần hết sức lưu ý yêu cầu điều hành không giật cục, khi ban hành các văn bản quy phạm pháp luật cần quy định điều khoản chuyển tiếp cụ thể."

Ôi, tuyệt vời!!!  "yêu cầu khẩn trương..." , "tập trung tháo gỡ... ", "dứt khoát không để...". Giờ thấy tt phải lao tâm khổ tứ vào cuộc quyết liệt để cứu vãn thế này, nghĩ thật là ơn tt không kể đâu cho hết!  Cứ như báo viết thì chắc sắp tới sẽ có thêm mấy bài hát "Thưa ..." ra đời. Một tẹo băn khoăn là cơ sự từ đâu mà có, nhưng cũng chỉ thoảng qua tí thôi! Tài thế!!! (Ý mình nói người tài ở đây là nhà văn Nguyễn Công Hoan ấy!)

Chúng ta bấy lâu nay đang xem tranh "giả" của Van Gogh?

HG: Nhắc đến Van Gogh, mình lại nhớ đến một đoạn trong một bài viết, tác giả Nguyễn Đình Đăng từng trích dẫn: “Thế giới luôn sẵn sàng mở rộng vòng tay để đón nhận tài năng, nhưng, rất nhiều khi, thế giới không biết phải làm gì với thiên tài” (The world is always ready to receive talent with open arms. Very often it does not know what to do with genius) (Nhà văn Jonathan Swift (1667 – 1745), tác giả “Gulliver du ký”). 

 (Sưu tầm)

"Đêm đầy sao" (Starry Night)

Bầu trời trong "Đêm đầy sao" vốn không phải màu xanh sẫm này? Những bông hoa hướng dương lộng lẫy đang dần "héo úa" thành màu nâu bùn? Đằng sau những kiệt tác trị giá hàng trăm triệu USD của Vincent van Gogh là một cuộc khủng hoảng hóa học âm thầm, khiến chúng ta có thể đang chiêm ngưỡng những phiên bản hoàn toàn khác so với những gì danh họa đã vẽ.

Lẵng quả thông

HG: Có những giá trị không cần cố tạo ra. Nó luôn hiện hữu, thậm chí chờ đón mình, chỉ là mình có nhận thấy  hay không. Nhận ra bất cứ lúc nào cũng không là  muộn. 

   Không hiểu sao mình thường cảm thấy dường như luôn được những ai đó từ không gian sâu thẳm và bao la kia âm thầm dõi theo mình, yêu thương, độ lượng, chỉ lối, nâng đỡ, bảo vệ. Một cảm giác dịu dàng và vô cùng trìu mến. Con vô cùng cảm ơn Người!

   Trở lại thăm những áng văn đẹp đẽ. Những ngày cuối cùng của năm đang lướt đi chẳng cất lời giã biệt, không vội vàng nhưng cũng không làm sao níu kéo lại được. Hãy cho phép mình sống chậm hơn bất cứ lúc nào, hãy tìm đến những thứ ấm áp, để "mùa đông về trên má/ nhưng hè nằm trong tim".