Tấm vé xe điện

HG: Mình nghĩ mỗi đời người đều có một "miếng da lừa" cả... Nếu không có đạo đức từ máu thịt, hãy tạo ra cho mình từ đức tin...

Một cô gái sau khi tốt nghiệp liền sang Pháp, bắt đầu một cuộc sống vừa đi học vừa đi làm. Dần dần, cô phát hiện hệ thống thu vé các phương tiện công cộng ở đây hoàn toàn theo tính tự giác.

Có nghĩa là bạn muốn đi đến nơi nào, có thể mua vé theo lịch trình đã định, các bến xe theo phương thức mở cửa, không có cửa soát vé, cũng không có nhân viên soát vé, đến khả năng kiểm tra vé đột xuất cũng rất thấp.

Vì sao

Xuân Diệu

Bữa trước giêng hai dưới nắng đào, 
Nhìn tôi cô muốn hỏi “vì sao?” 
Khi tôi đến kiếm trên môi đẹp 
Một thoáng cười yêu thỏa khát khao. 

- Vì sao giáp mặt buổi đầu tiên, 
Tôi đã đày thân giữa xứ phiền, 
Không thể vô tình qua trước cửa, 
Biết rằng gặp gỡ đã vô duyên?  

Ai đem phân chất một mùi hương 
Hay bản cầm ca! Tôi chỉ thương, 
Chỉ lặng chuồi theo dòng cảm xúc 
Như thuyền ngư phủ lạc trong sương .

Làm sao cắt nghĩa được tình yêu! 
Có nghĩa gì đâu, một buổi chiều 
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt, 
Bằng mây nhè nhẹ, gió hiu hiu... 

Lịch sử: Mặt trận biên giới Vị Xuyên 1984-1989

I. Phóng sự 7 kỳ của VCT News:

Cuộc chiến chống lại quân bành trướng Trung Quốc ở các tỉnh biên giới phía bắc, trong suy nghĩ của nhiều người, đã kết thúc từ năm 1979, sau khi Trung Quốc tuyên bố hoàn thành mục tiêu chiến tranh và rút quân ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Tuy nhiên, cuối năm 1983, đầu 1984, quân Trung Quốc sau một thời gian củng cố lực lượng, đã lại tràn sang địa phận tỉnh Hà Giang, khốc liệt nhất diễn ra ở địa phận biên giới huyện Vị Xuyên. Ở đó, bộ đội ta, đa số là lính trẻ, đã anh dũng chiến đấu ở trận tuyến khốc liệt sinh tử đến mức được nhiều người gọi là 'lò vôi thế kỷ'. Quân Trung Quốc phải chùn bước trước tinh thần chiến đấu quyết tử bảo vệ tổ quốc của các chiến sĩ.

Cho đến năm 1989, Trung Quốc chính thức rút quân ra khỏi các cao điểm tranh chấp ở biên giới Hà Giang.

Cao Bằng

Trần Mạnh Hảo

Núi đuổi trời cao, núi hụt hơi

Vực thẳm chênh vênh hút mặt trời

Mõ trâu bản nhỏ lùa sương khói

Cao Bằng trấn giữ một vùng xuôi

.

Núi vặn mình ra dòng thác réo

Lối lên Hà Quảng mút chân đèo

Áo chàm một giải Nguyên Bình ấy

Khuổi Nậm người đi suối vẫn reo

Trần Đức Thảo: Luận về danh dự và danh vọng

"... Danh dự cũng như hạnh phúc, không thể tìm kiếm, không thể mua chuộc nó một cách trực tiếp, bằng quyền lực hay tiền bạc, như người ta vẫn đi tìm kiếm danh vọng."

"... Nhưng khốn nỗi, người đời vẫn thường nhầm lẫn danh dự với danh vọng. Do vậy nên danh dự, khi bị hiểu lầm, thì nó lá cái bả khiến con người chạy theo nó, tìm kiếm nó, mua bán nó… để rồi nó biến xã hội thành một môi trường giả dối, háo danh, phù du, ưa phô trương cái mẽ bề ngoài, che giấu cái trống rỗng, kém cỏi, xấu xa bên trong…"

"... Người ta yêu thích danh vọng, tưởng như đó là danh dự. Sự đam mê danh vọng và quyền lực như thế là thiêu huỷ tính nhân bản trong những con ngườí muốn có sự nghiệp vĩ đại. Con người bình thường không chỉ sống vì danh vọng! Trong thực tế, thời có nhiều thành tích, công trình vĩ đại thường là những giai đoạn bi thảm đen tối, đẫm máu trong lịch sử nhân loại! Vì một lẽ giản dị là nó thiếu tính nhân bản, thiếu tính đạo lý. "

 (Trích bài "Vụ kiện Trần Đức Thảo")

Ngày cuối năm, ai còn nhắn nhủ điều gì?

   Trời cuối đông, gió lùa thốc vào mái phố rồi bất chợt nằm co ro. Những chuyến xe bus vội vã đến vội vã rời mang theo bước chân gấp gáp, bỗng thấy mọi thứ của  ngày cuối năm chòng chành, chới với và xô bồ đến lạ. Ngày cuối năm, vẫn như bao ngày bình thường khác đủ hai tư giờ nhưng dường như có chút gì đó dùng dằng, níu kéo và lòng thấy trống trải vô cùng.

Hoa đào Mộc Châu

Tự trọng và tự ái, tự tôn và tự cao...

HG: Mình tự thấy mình đã trưởng thành thêm nhiều...

I. Tự ái là gì?

   Theo Hán Việt từ điển của Nguyễn Quốc Hùng, thì tự ái có nghĩa là lòng yêu chính mình, cho mình là hay là tốt. Còn theo Việt Nam Từ điển của Lê Văn Đức, thì tự ái có nghĩa là thương mình, quá nghĩ về mình rồi sinh hờn mát mỗi khi bị đụng chạm đến. Trong thực tế, người bình dân thường hiểu tự ái là đùng đùng nổi giận khi bị… chạm nọc, chứ không phải chỉ hờn mát mà thôi.

Ấm áp

Ấm áp không phải khi bạn đóng cửa và chui vào chăn, mà khi bạn mở toang cửa sổ, nhìn ra bên ngoài. Chắc chắn sẽ có điều thú vị sưởi ấm lòng bạn.

Ấm áp không phải khi ngồi bên đống lửa, mà là bên cạnh người bạn thương yêu.

Lỡ bước sang ngang

Nguyễn Bính

1- Em ơi! Em ở lại nhà 
Vườn dâu em đốn, mẹ già em thương 
Mẹ già một nắng hai sương 
Chị đi một bước trăm đường xót xa...

Mẹ tôi

Nguyễn Thị Phương Anh

Thời gian cho mẹ sự quên

Mà sao vẫn để những đêm mẹ ngồi

Âm thầm một bóng mẹ tôi

Tìm trong ký ức một thời xa xôi...

Tân tổng thống và bầu cử Mỹ trong mắt người Việt

Nhạc sĩ Tuấn Khanh

  

   Cũng như bao người có khuynh hướng thích bà Hillary Clinton làm tổng thống, tôi đã có thoáng bàng hoàng khi nghe kết quả chung cuộc. Thế giới quả là đầy những bất ngờ, nhưng sự dân chủ và nỗ lực ủng hộ lựa chọn mang tính dân chủ ở một quốc gia cách Việt Nam hàng ngàn dặm, cũng đem lại nhiều điều bất ngờ hơn nữa.

Điểu tận cung tàng

"Điểu tận cung tàng" nghĩa là: khi chim đã chết thì người ta vất cung đi một nơi mà không dùng đến nữa. Nguyên câu Hán văn: "Giảo thổ tử, tẩu cẩu phanh; cao điểu tận, lương cung tàng; địch quốc phá, mưu thần vong". Nghĩa là: "Thỏ khôn chết, chó săn bị mổ thịt; chim bay cao chết, cung tốt vất bỏ; nước địch phá xong, mưu thần bị giết". 

   Nguyên đời Xuân Thu (722-479 trước D.L.), nước Việt và nước Ngô giao tranh. Vua Ngô là Phù Sai thất bại. Thế cùng lực tận và bị bao vây bức bách quá, định xin hàng. Phù Sai biết có hai bề tôi có uy quyền của Việt vương Câu Tiễn là Tướng quốc Phạm Lãi và Đại phu Văn Chủng, nên viết một bức thư, buộc vào mũi tên, bắn vào thành Việt, mong hai người tâu giúp vua Việt cho hàng. Quân Việt lượm được đệ trình lên Phạm Lãi và Văn Chủng. Thư ấy nói:

"Tôi nghe giảo thỏ chết thì chó săn tất bị mổ, địch quốc đã diệt thì mưu thần cũng chẳng còn. Sao quan Đại phu không lưu cho nước Ngô tôi còn lại một chút để làm cái dư địa sau này".

Nhưng Phạm Lãi và Văn Chủng không cho hàng. Cuối cùng Phù Sai tự tử.

   Việt vương Câu Tiễn chiếm được nước Ngô, bày tiệc rượu trên Văn đài nước Ngô. Các quan vui say đánh chén nhưng Câu Tiễn lại có vẻ không vui. Phạm Lãi biết ý nhà vua không muốn nói đến công của kẻ hầu hạ đã diệt được Ngô mà lòng vua lại mang mối nghi kỵ, nên xin từ quan trí sĩ. 

   Nhưng trước khi bỏ nước du ngũ hồ (1), Phạm Lãi có viết thư gửi cho bạn là Văn Chủng. Thư nói:

"Vua Ngô có nói: "Giảo thỏ đã chết thì chó săn tất bị mổ, địch quốc đã diệt thì mưu thần cũng chẳng còn". Ngài không nhớ hay sao! Vua Việt môi dài mỏ quạ là người nhẫn nhục mà ghét kẻ có công. Cùng ở lúc hoạn nạn thì được, chớ cùng ở lúc an lạc thì không toàn, nay ngài không đi ắt có tai vạ". 

Tranh cổ vẽ Phạm Lãi, Văn Chủng và Câu Tiễn
lần lượt từ trái qua phải

Văn Chủng xem thư phàn nàn Phạm Lãi, cho họ Phạm xử như thế thì khí quá! 

   Quả thực như lời Phạm Lãi nói. Câu Tiễn không chia cho các quan một thước đất nào, lại có ý khinh dể công thần. Văn Chủng buồn bã, cáo ốm không vào triều. Câu Tiễn vốn biết tài của Văn Chủng, nghĩ thầm: "Ngô đã diệt, còn dùng hắn chi nữa, một khi hắn làm loạn thì làm sao trị nổi?". Do vậy, Câu Tiễn rấp tâm muốn trừ đi Văn Chủng. 

   Một hôm, Câu Tiễn đến thăm bệnh Văn Chủng, bảo:

- Ta nghe người chí sĩ không lo cái thân mình chết mà lo cái đạo mình không được thực hành. Nhà ngươi có 7 thuật, ta mới thi hành có 3 mà Ngô đã bị diệt, còn thừa 4 thuật, nhà ngươi định dùng làm gì?

Văn Chủng đáp:

- Tôi cũng không biết dùng làm gì cho được!

Câu Tiễn nói:

- Hay nhà ngươi đem 4 thuật ấy mà mưu hộ cho tiền nhân nước Ngô ở dưới âm phủ, phỏng có nên chăng?

   Nói xong, lên xe đi về; bỏ thanh kiếm đeo lại chỗ ngồi. Văn Chủng cầm lấy xem thấy vỏ kiếm có đề chữ Chúc Lâu, là thanh kiếm của Phù Sai đưa cho Ngũ Viên tự tử khi trước. Văn Chủng ngửa mặt lên trời than:

"Cổ nhân có nói "Ơn to thì không báo nữa", ta không nghe lời Thiếu Bá (2) đến nỗi bị giết, chẳng cũng ngu lắm ru!".

Văn Chủng nói xong, cầm kiếm tự tử.

   Lời nói: "Giảo thổ tử, tẩu cẩu phanh; cao điểu tận, lương cung tàng...." được nhiều người về sau nhắc lại.

***

   Đời Tây Hán (206 trước 23 sau D.L), Hàn Tín, người đất Hoài Âm phò Hán Lưu Bang, có tài cầm quân nên diệt Triệu, phá Ngụy, thắng Sở, làm cho Sở Bá Vương Hạng Võ phải bức tử ở Ô Giang. Hán Lưu Bang thấy tài của Hàn Tín quán thế thiên hạ và Tín có ý cậy công nên nghi Tín làm phản, lòng toan mưu mẹo chờ dịp giết Tín.

Hàn Tín: Điểu tận cung tàng, nỗi oan thiên cổ

   Khoái Triệt là tướng tâm phúc của Hàn Tín có khuyên Tín: "Tôi lo thầm cho túc hạ, vì thấy túc hạ chắc rằng Hán vương (3) chẳng hại thì là lầm lắm. Hễ thú rừng hết thì ắt làm thịt chó săn, túc hạ phải lo cho xa mới được. Vả lại, dũng lược mà rúng chúa, thì mình khốn, công trùm thiên hạ lại chẳng được thưởng. Nay túc hạ mang cái oai rúng chúa, cầm cái công chẳng thưởng mà muốn cho được an thân sao?".

   Hàn Tín cho là phải nhưng không nghe theo để đề phòng. Sau Hàn Tín bị vua lừa bắt tại Vân Mộng, kết án mưu phản, toan đem xử tử. Hàn Tín thở dài, than:

- Chim rừng hết thì cung ná quăng, chồn thỏ chết thì chó săn chết, nước giặc phá thì mưu thần mất. Nay thiên hạ định thì tôi phải chết!

   May nhờ trung thần là quan Đại phu Điển Khẳn can gián nhà vua nên Tín được tha, nhưng bị tước hết binh quyền. Tuy vậy, cuối cùng, Tín bị vợ của Hán vương là Lữ hậu tên Lữ Trỉ âm mưu dụ bắt Hàn Tín và xử tử tại Vị Ương Cung.

   Người sau có làm 2 bài thơ tứ tuyệt than tiếc Hàn Tín. Trong đó có những câu:

"Mười năm chinh chiến công lao nặng,

Một phút phủi rồi uổng xiết chi".

và:

"Chim hết ná quăng đà chẳng biết,

Hoài Âm sao chẳng sớm lo âu".

***

   Ở nước Việt Nam đời nhà Nguyễn (1802-1945), vua Gia Long Nguyễn Ánh sau khi thống nhất đất nước lại có ý nghi kỵ các công thần có tài cán lật đổ ngai vàng của mình, nên tìm dịp để giết hại. Nguyễn Văn Thành có tài thao lược đã theo phò Gia Long từ lúc còn nhỏ, lận đận lao đao với nhà vua, cũng như Đặng Trần Thường có tài văn học, trốn Tây Sơn vào Gia Định giúp vua, thế mà cả hai ông đều bị xử tử vì những lỗi lầm tầm thường.

   Tương truyền Đặng Trần Thường khi còn bị giam trong ngục, có làm bài "Hàn vương tôn phú" bằng quốc âm để ví mình như Hàn Tín đời Hán.

   Sử gia Việt Nam, Trần Trọng Kim, soạn giả quyển "Việt Nam sử lược", chép về đoạn này có viết: "....chỉ hiềm có một điều là khi công việc xong rồi, ngài không bảo toàn cho những công thần, mà lại vì những chuyện nhỏ nhặt đem giết hại những người có công với ngài, khiến cho hậu thế ai xem đến những chuyện ấy, cũng nhớ đến vua Hán Cao Tổ, và lại thở dài mà thương tiếc cho những người ham mê hai chữ công danh về đời áp chế ngày xưa."

   Ngày xưa, phần đông nhà vua nào cũng thế, chớ riêng gì vua Gia Long. Ngày nay cũng vậy, mới có câu thành ngữ:

"Được chim bẻ ná, được cá quăng nơm"

để chỉ sự phản bội của nhà vua mà cũng là sự phản bội của những người đối với kẻ giúp mình được lập nên thân thế, địa vị.

-------------------

(1) Năm hồ lớn bên Trung Hoa:

1 - Tây Hồ

2 - Thái Hồ (Tây Hồ và Thái Hồ ở giữa hai tỉnh Chiết Giang và Giang Tô)

3 - Động Đình Hồ

4 - Phan Dương Hồ

5 - Sào Hồ

(2) Tên tự của Phạm Lãi.

(3) Tên Lưu Bang là Quí, cũng gọi là Hán Bái Công, lập ra nhà Hán và xưng là Hán Cao Tổ.

                                                                                                                             (ST)

Lời mẹ chồng bênh con dâu

HG: Có chút thì giờ lang thang, đọc bài này thấy bùi ngùi...

Thỉnh thoảng mẹ vẫn nghe con nói với cha: "Cha thật may mắn vì có một người bạn đời như mẹ". Rồi con than phiền vợ con thế này thế nọ. Nhưng con trai ơi, ngồi xuống đây mẹ bảo.

Ngày mẹ còn trẻ mẹ cũng vụng về lắm, nhưng nhờ cha con, nhờ tình yêu và sự bao dung của cha con mà mẹ ngày càng trở nên chín chắn. Không ai vừa lập gia đình đã có thể trở thành một người vợ, người mẹ hoàn hảo. Nhưng rồi thời gian sẽ giúp vợ con trưởng thành hơn, chín chắn hơn.

Chẳng có tiêu chuẩn nào để đánh giá thế nào là một người vợ hoàn hảo. Nhưng con hãy yêu vợ con một cách hoàn hảo theo cách của con. Yêu thì cứ nói yêu, trước vụng dại lỗi lầm nên bao dung một chút. Vợ con có thể trở thành một người vợ tốt hay không, còn phụ thuộc vào con nữa. Hãy cho đi trước khi đòi hỏi được nhận về, con nhé.

"Không, tôi nào nữa yêu em..."

 Mikhail Iurjevich Lermontov

HG: Về trường với bạn bè, với những tháng ngày đầy ắp kỷ niệm. Ôi giảng đường khoa Toán những góc rêu phong, con đường rợp bóng cây chạy miên man dọc sân vận động, kí túc xá nguyên màu xưa với những khung giường tầng cũ kĩ thân thương, trang sổ thơ thời sinh viên kín những dòng chữ học trò nắn nót... 

Là đâu rồi mà vẫn là đây, là ai rồi mà vẫn là ta...

Không, tôi nào nữa yêu em
Mộng xưa đau đớn cuồng điên qua rồi
Nhưng nơi sâu kín hồn tôi 
Hình em vẫn sống tuy vời vợi xa 
Đã say mộng mới thiết tha 
Nhưng hình ảnh ấy đâu mà dễ quên
Tượng thờ dù đổ vẫn thiêng
Miếu thờ bỏ vắng vẫn nguyên miếu thờ!

(Người dịch: Thúy Toàn)

12 tuyệt phẩm hội họa về mùa thu

     "...
Nhưng một sớm mùa thu khép giữa trời tím ngắt
Nàng đi gót hài xanh
Người đi trong dạ sao đành
Đường quen lối cũ ân tình nghĩa xưa...

... "

(Gửi người em gái- Đoàn Chuẩn)

Bản án và cái chết của Socrates

  

Tranh: "Cái chết của Socrate" (La Mort de Socrate
Danh họa Jacques Louis David vẽ năm 1787).
Socrates ngồi trên giường, một tay mạnh mẽ chỉ lên trời 
trong tư thế đang tranh luận, tay kia hờ hững tiếp nhận cốc thuốc độc ...

Viên xúc xắc mùa thu

Hoàng Nhuận Cầm

Tình yêu đến trong đời không báo động 
Trái tim anh chưa lỗi hẹn bao giờ 
Viên xúc xắc mùa thu ru trong cỏ 
Mắt anh nhìn sáu mặt bão mưa giăng ...

Khói lời

Trần Thị Lam

Tiếng đã cất lên ắt hẳn có người nghe
Không vương lại người trước ta gửi người sau vậy
Gửi một lời đi như gửi niềm tin cậy
Để tiếng có thể vang lên trong thế giới không lời.

Lời bay ra thành khói giữa đất trời
Nếu không có ai nghe ta gửi cho chim ca và sông chảy
Gió sẽ mang lời đi dù xa xôi đến mấy
Và tiếng sẽ vang lên trong thế giới không lời.

Thì cứ cất tiếng đi dù chỉ nhận trên môi
Vị đắng của thinh không khiến nhiều khi lạc giọng
Còn hơn nuốt những buồn đau vào cuống họng
Rồi tiếng sẽ vang lên trong thế giới không lời.

Hãy nói một lời cho những ngày đã qua!
Hãy nói một lời cho những ngày sắp tới!
Hãy nói một lời để biết còn tiếng nói!
Dù tiếng có vang lên trong thế giới không lời...

Tuyên ngôn độc lập nước VNDCCH

HG: Nhà cách mạng vĩ đại, nhà tiên tri vĩ đại...

                                                                                       Hồ Chí Minh 

(Trích)

(...)

Thế mà hơn tám mươi năm nay, bọn thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái, đến cướp đất nước ta, áp bức đồng bào ta. hành động của chúng trái hẳn với nhân đạo và chính nghĩa.

Nghe nhạc Trịnh: Tôi ơi đừng tuyệt vọng

Đừng tuyệt vọng, tôi ơi đừng tuyệt vọng
Lá mùa thu rơi rụng giữa mùa đông